پروپوزال نویسی مهندسی
نقشه راه نگارش پروپوزال مهندسی موفق
1. درک مسئله
- شناسایی شکاف علمی/صنعتی
- اهمیت و فوریت موضوع
- تعریف دقیق مسئله
2. طراحی راهحل
- تعیین اهداف SMART
- انتخاب روششناسی مناسب
- نوآوری و تمایز رویکرد
3. برنامهریزی اجرا
- زمانبندی دقیق مراحل
- تخمین بودجه و منابع
- پیشبینی نتایج و دستاوردها
4. نگارش و ویرایش
- ساختار منطقی و منسجم
- زبان علمی و بدون ابهام
- بازخورد و بازنگری دقیق
پروپوزال نویسی مهندسی، فرآیندی بنیادین و استراتژیک در دنیای آکادمیک و صنعتی است که مسیر تحقق ایدههای نوآورانه را هموار میسازد. در واقع، یک پروپوزال مهندسی به منزله نقشهراهی جامع و مستدل است که نه تنها طرح پیشنهادی را تشریح میکند، بلکه به وضوح نشان میدهد چرا این طرح اهمیت دارد، چگونه اجرا خواهد شد، چه نتایجی به دنبال خواهد داشت و چه منابعی برای آن لازم است. این مقاله، به صورت جامع و علمی به بررسی ابعاد مختلف پروپوزال نویسی در حوزههای مهندسی میپردازد و راهکارهای عملی برای تدوین یک پروپوزال موفق و متقاعدکننده ارائه میدهد. اگر در آغاز راه انجام پایان نامه مهندسی هستید یا قصد دارید پروژهای صنعتی را کلید بزنید، این راهنما به شما کمک میکند تا با دیدی روشن و گامهایی محکم، پروپوزال خود را نگارش کنید.
چرا پروپوزال مهندسی اهمیت دارد؟
اهمیت پروپوزال مهندسی فراتر از یک سند اداری ساده است. این سند، پل ارتباطی میان ایده و واقعیت، میان نیاز و راهحل، و میان دانشجو یا محقق با استاد راهنما یا سرمایهگذار است. بدون یک پروپوزال قوی و متقاعدکننده، حتی بهترین ایدهها نیز ممکن است هرگز فرصت تحقق پیدا نکنند.
نقش در پروژههای صنعتی و دانشگاهی
- پروژههای دانشگاهی: در سطح دانشگاهی، پروپوزال مهندسی سنگ بنای پایاننامهها، رسالهها و پروژههای تحقیقاتی دانشجویی است. این سند، چارچوبی برای تحقیق فراهم میکند، به دانشجو کمک میکند تا مسیر خود را مشخص کند و به استاد راهنما اطمینان میدهد که دانشجو از درک کافی برای انجام تحقیق برخوردار است. بدون یک پروپوزال پذیرفته شده، هیچ پایاننامهای نمیتواند آغاز شود. این فرآیند به دانشجو کمک میکند تا موضوع پایان نامه خود را به درستی تبیین و در نهایت طرحی عملیاتی برای آن ارائه دهد.
- پروژههای صنعتی: در صنعت، پروپوزالها ابزاری حیاتی برای جذب پروژههای جدید، عقد قرارداد با مشتریان، و دریافت بودجه برای توسعه محصولات یا خدمات هستند. یک پروپوزال صنعتی قوی نشاندهنده قابلیتهای فنی و مدیریتی یک شرکت یا تیم مهندسی است و به کارفرما اطمینان میدهد که پروژه به طور کارآمد و موثر اجرا خواهد شد.
جذب سرمایه و حمایت
یکی از مهمترین کاربردهای پروپوزال مهندسی، توانایی آن در جذب سرمایه و حمایت مالی است. چه برای یک پروژه تحقیقاتی دانشگاهی که نیاز به گرنت دارد و چه برای یک استارتاپ مهندسی که به دنبال سرمایهگذار است، پروپوزال سند اصلی برای متقاعد کردن طرف مقابل به ارزش و پتانسیل طرح است. در این سند باید به وضوح نشان داده شود که سرمایهگذاری مورد نیاز چگونه صرف خواهد شد و چه بازگشت سرمایهای (چه مالی و چه علمی) خواهد داشت.
چارچوبی برای موفقیت
نگارش پروپوزال، خود یک فرآیند ارزشمند برنامهریزی است. این کار مهندسان را وادار میکند تا به طور عمیق درباره تمامی جنبههای پروژه، از اهداف و روشها گرفته تا چالشها و نتایج احتمالی، فکر کنند. این فرآیند فکری، ابهامات را برطرف میکند و یک چارچوب عملیاتی مشخص برای اجرای پروژه ارائه میدهد که احتمال موفقیت آن را به طرز چشمگیری افزایش میدهد.
اجزای کلیدی یک پروپوزال مهندسی موفق
هر پروپوزال مهندسی، صرف نظر از حوزه تخصصی آن، باید شامل اجزای مشخصی باشد تا بتواند اطلاعات لازم را به مخاطب منتقل کند و او را متقاعد سازد. این اجزا، ستونهای اصلی یک پروپوزال قوی را تشکیل میدهند.
عنوان پروپوزال
عنوان باید کوتاه، گویا، جذاب و دقیق باشد و ماهیت اصلی پروژه را منعکس کند. از کلمات کلیدی مرتبط استفاده کنید تا مخاطب با یک نگاه کلی، موضوع اصلی را درک کند. برای مثال، به جای “مطالعهای بر روباتها”، بهتر است بنویسید: “طراحی و ساخت یک ربات خودمختار برای بازرسی خطوط لوله نفتی.”
چکیده (Abstract/Summary)
چکیده، خلاصهای فشرده از کل پروپوزال است که باید در یک تا دو پاراگراف (حدود 250-300 کلمه) نوشته شود. این بخش شامل بیان مسئله، اهداف اصلی، روششناسی کلی، نتایج مورد انتظار و اهمیت پروژه است. بسیاری از داوران یا سرمایهگذاران ابتدا فقط چکیده را میخوانند، بنابراین باید آنقدر قوی باشد که آنها را به خواندن ادامه پروپوزال ترغیب کند.
مقدمه و بیان مسئله
مقدمه، زمینه کلی موضوع را فراهم میکند و خواننده را با اهمیت و ضرورت پروژه آشنا میسازد. پس از آن، بیان مسئله قلب پروپوزال است. در این بخش باید به وضوح و با استناد به منابع معتبر، مشکل یا شکاف علمی/صنعتی موجود که پروژه شما قصد حل آن را دارد، تشریح شود. این بخش باید به سؤالات زیر پاسخ دهد:
- مشکل چیست و چه کسانی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
- چرا حل این مشکل مهم است؟
- تاکنون چه کارهایی برای حل آن انجام شده و چرا کافی نبوده است؟
- پروژه شما چگونه قصد دارد این شکاف را پر کند؟
ادبیات تحقیق و پیشینه
در این بخش، شما باید تحقیقات و مطالعات قبلی مرتبط با موضوع پروپوزال خود را مرور کنید. هدف این است که نشان دهید با مباحث روز آشنایی کامل دارید و میتوانید کار خود را در بستر دانش موجود قرار دهید. این بخش شامل:
- بررسی نظریهها و مدلهای موجود.
- تحقیقات انجام شده مشابه و نتایج آنها.
- نقاط قوت و ضعف کارهای گذشته.
- مشخص کردن جایگاه تحقیق شما در این میان و چگونه قرار است به پیشرفت دانش کمک کند.
این بخش به خوبی نشان میدهد که شما قادر به انجام مشاوره پایان نامه مهندسی هستید و زمینه علمی محکمی دارید.
اهداف و سوالات تحقیق
اهداف باید مشخص، قابل اندازهگیری، قابل دستیابی، مرتبط و زمانبندیشده (SMART) باشند. اهداف به دو دسته کلی و جزئی تقسیم میشوند.
- هدف کلی: گویاترین نتیجهای که انتظار دارید از پروژه به دست آید.
- اهداف جزئی: گامهای مشخصی که برای رسیدن به هدف کلی برداشته میشوند.
سوالات تحقیق نیز باید به وضوح بیان شوند و به طور مستقیم از اهداف تحقیق نشأت بگیرند. این سوالات، راهنمای اصلی فرآیند تحقیق و جمعآوری دادهها خواهند بود.
روششناسی (Methodology)
این بخش مهمترین قسمت هر پروپوزال مهندسی است که نشان میدهد چگونه قصد دارید اهداف خود را محقق سازید. روششناسی باید به قدری دقیق و جزئی باشد که یک محقق دیگر بتواند با استفاده از آن، پروژه را تکرار کند.
رویکرد کلی و طراحی تحقیق
در اینجا باید نوع تحقیق (تجربی، شبیهسازی، تحلیلی، توسعهای و غیره) و رویکرد کلی خود را مشخص کنید. طراحی تحقیق شامل جزئیات مراحل، فرضیات، و محدودیتهای روش انتخابی است.
ابزار و تجهیزات
تمامی ابزارها، نرمافزارها، سختافزارها و تجهیزاتی که برای انجام پروژه نیاز دارید را باید به دقت لیست کنید. در صورت نیاز به تجهیزات خاص، دلایل انتخاب آنها و دسترسی به آنها را توضیح دهید.
مراحل اجرایی
گام به گام توضیح دهید که چگونه مراحل تحقیق را پیش خواهید برد. این شامل جمعآوری دادهها، تحلیل آنها، ساخت نمونه اولیه، آزمایشها و ارزیابی نتایج میشود. این بخش باید بسیار منطقی و پیوسته باشد.
زمانبندی و برنامه کاری
یک زمانبندی دقیق و واقعبینانه، نشاندهنده توانایی شما در مدیریت پروژه است. معمولاً از نمودار گانت (Gantt Chart) یا جدول زمانی برای نمایش مراحل و مدت زمان هر بخش استفاده میشود.
نمونه جدول زمانبندی پیشنهادی پروژه
| مرحله اصلی | زمان تخمینی (هفته) |
|---|---|
| بررسی ادبیات و تدوین مبانی نظری | 4-6 |
| طراحی اولیه سیستم/مدل | 5-7 |
| پیادهسازی و ساخت (نرمافزار/سختافزار) | 8-12 |
| آزمایش و ارزیابی نتایج | 6-8 |
| تحلیل دادهها و تفسیر نتایج | 3-5 |
| نگارش گزارش نهایی و جمعبندی | 4-6 |
بودجه و منابع مورد نیاز
این بخش برای پروژههای صنعتی و تحقیقاتی با نیاز به بودجه خارجی بسیار حیاتی است. تمامی هزینهها، شامل نیروی انسانی، تجهیزات، مواد مصرفی، سفر، انتشار و … را به دقت برآورد و توجیه کنید. شفافیت در این بخش، اعتماد سرمایهگذار یا کمیته داوری را جلب میکند.
نتایج مورد انتظار و دستاوردها
در این قسمت باید به روشنی بیان کنید که با اتمام پروژه، چه دستاوردهایی خواهید داشت. این دستاوردها میتوانند شامل تولید یک نمونه اولیه، توسعه یک مدل نظری جدید، بهبود یک فرآیند موجود، انتشار مقالات علمی (مانند نگارش مقالات ISI) یا ثبت اختراع باشند. بر تأثیرات مثبت و کاربردی نتایج پروژه تأکید کنید.
مراجع (References)
تمامی منابعی که در پروپوزال به آنها ارجاع دادهاید، باید در این بخش لیست شوند. از یک سبک رفرنسدهی استاندارد و یکپارچه (مانند APA, IEEE, MLA و غیره) استفاده کنید. دقت در اصول رفرنسدهی علمی، نشاندهنده اعتبار و جدیت کار شماست.
ضمائم (Appendices)
این بخش شامل اطلاعات تکمیلی است که برای درک کامل پروپوزال ضروری نیستند اما به آن کمک میکنند. نمونههایی از ضمائم میتواند شامل رزومه تیم، مجوزهای اخلاقی، پرسشنامهها، تصاویر تفصیلی یا دادههای خام باشند.
نکات کلیدی برای نگارش پروپوزال مهندسی اثربخش
یک پروپوزال تنها شامل اجزای استاندارد نیست؛ بلکه چگونگی ارائه این اجزا و رعایت نکات ظریف، تفاوت میان یک پروپوزال خوب و یک پروپوزال عالی را رقم میزند.
شناخت مخاطب و هدف
قبل از شروع به نگارش، از خود بپرسید: مخاطب من کیست؟ (استاد راهنما، کمیته علمی، سرمایهگذار، مشتری) و هدف اصلی پروپوزال چیست؟ (کسب تأییدیه، جذب بودجه، برنده شدن یک مناقصه). لحن، سطح جزئیات و تمرکز شما باید متناسب با مخاطب و هدف باشد. برای مثال، برای یک کمیته علمی، جزئیات فنی و متدولوژیک اهمیت بیشتری دارد، در حالی که برای یک سرمایهگذار، بازگشت سرمایه و بازار هدف در اولویت است.
وضوح، دقت و اختصار
زبان مهندسی بر پایه دقت است. از جملات کوتاه، واضح و بدون ابهام استفاده کنید. از اصطلاحات تخصصی در جای خود و با توضیح لازم بهره ببرید. از حاشیهپردازی و جملات زائد پرهیز کنید. هر کلمه باید هدفمند باشد و به انتقال پیام اصلی کمک کند.
رویکرد حل مسئله
یک پروپوزال مهندسی موفق، همواره بر حل یک مسئله تمرکز دارد. در تمام بخشها، به خصوص در مقدمه و بیان مسئله، به وضوح نشان دهید که پروژه شما چگونه به یک نیاز واقعی پاسخ میدهد یا مشکلی موجود را برطرف میکند. این رویکرد، ارزش و اعتبار پروژه شما را افزایش میدهد.
نوآوری و تمایز
در دنیای امروز، نوآوری حرف اول را میزند. حتی اگر پروژه شما کاملاً جدید نباشد، باید بتوانید نشان دهید که رویکرد شما، بهبود جدیدی ارائه میدهد یا راه حلی خلاقانهتر است. نقاط تمایز پروژه خود را برجسته کنید و ارزش افزودهای که ایجاد میکند را به تصویر بکشید.
اهمیت بازخورد و بازنگری
هیچ پروپوزالی در اولین پیشنویس خود کامل نیست. حتماً پروپوزال خود را به افراد باتجربه، اساتید یا همکاران خود بدهید تا بازخورد دریافت کنید. نگاه تازه دیگران میتواند نقاط ضعف یا ابهامات را آشکار سازد. بازنگری دقیق، ویرایش نگارشی و املایی، و اصلاح ساختار، از مراحل حیاتی برای افزایش کیفیت پروپوزال است.
اشتباهات رایج در پروپوزال نویسی مهندسی و راهحل آنها
شناخت اشتباهات رایج به شما کمک میکند تا از افتادن در دام آنها پرهیز کرده و پروپوزالی بینقصتر ارائه دهید.
1. عدم وضوح در بیان مسئله
- مشکل: بسیاری از پروپوزالها در تعریف دقیق و روشن مسئله اصلی ناکام هستند. این مسئله یا بسیار کلی بیان میشود یا جزئیات کافی برای درک اهمیت آن ارائه نمیگردد.
- راهحل: قبل از نگارش، زمان کافی برای تحقیق و مطالعه عمیق در مورد مسئله صرف کنید. از دادههای آماری، تحقیقات قبلی و شواهد معتبر برای برجستهسازی اهمیت مسئله استفاده کنید. مسئله را به گونهای تعریف کنید که چالشبرانگیز اما قابل حل باشد.
2. روششناسی ضعیف یا نامشخص
- مشکل: عدم ارائه جزئیات کافی در مورد روش انجام پروژه، یا استفاده از روشهایی که منطق علمی ندارند یا مناسب اهداف نیستند.
- راهحل: هر گام از روششناسی را به دقت توضیح دهید. ابزارها، نرمافزارها، روشهای جمعآوری و تحلیل دادهها را مشخص کنید. دلایل انتخاب هر روش را توجیه کنید و نشان دهید که چگونه این روش به شما در رسیدن به اهداف کمک میکند. از مشاوره با اساتید متخصص در این زمینه بهره ببرید.
3. عدم تطابق زمان و بودجه
- مشکل: برآورد غیرواقعبینانه زمان یا بودجه مورد نیاز برای پروژه. یا زمانبندی بسیار فشرده و غیرقابل انجام است یا بودجه به طور غیرمنطقی بالا یا پایین تخمین زده شده است.
- راهحل: با دقت و بر اساس تجربیات پروژههای مشابه، زمان و بودجه را برآورد کنید. برای هر هزینه توجیه منطقی ارائه دهید. در زمانبندی، حاشیه اطمینان برای مشکلات پیشبینی نشده در نظر بگیرید.
4. نادیده گرفتن پیشینه تحقیق
- مشکل: عدم اشاره به مطالعات قبلی مرتبط یا عدم توانایی در قرار دادن پروژه خود در بستر دانش موجود. این کار نشان میدهد که محقق از عمق کافی در موضوع برخوردار نیست.
- راهحل: یک مرور ادبیات جامع و انتقادی انجام دهید. نشان دهید که کارهای گذشته را مطالعه کردهاید و پروژه شما چگونه بر اساس آنها بنا شده و چه خلأیی را پر میکند.
5. زبان و نگارش نامناسب
- مشکل: استفاده از زبان غیررسمی، غلطهای املایی و نگارشی، جملات بلند و پیچیده، یا عدم رعایت یکپارچگی در فرمتبندی.
- راهحل: پروپوزال یک سند رسمی و علمی است. از زبان رسمی و آکادمیک استفاده کنید. پس از اتمام نگارش، پروپوزال را چندین بار از نظر املایی و نگارشی بررسی کنید. در صورت امکان، از ویراستار یا فرد دیگری بخواهید تا آن را بازخوانی کند. رعایت یکپارچگی در عناوین، فونتها و رفرنسدهی بسیار مهم است.
ابزارهای مفید و منابع برای پروپوزال نویسی مهندسی
با پیشرفت تکنولوژی، ابزارهای متعددی برای تسهیل فرآیند نگارش پروپوزال در دسترس هستند که میتوانند کارایی شما را افزایش دهند.
نرمافزارهای مدیریت پروژه
ابزارهایی مانند Microsoft Project, Asana, Trello یا Jira میتوانند به شما در برنامهریزی مراحل پروژه، تخصیص وظایف، ردیابی پیشرفت و مدیریت زمانبندی کمک کنند. استفاده از این ابزارها به شما امکان میدهد تا یک زمانبندی دقیق و قابل ارائه در پروپوزال خود داشته باشید.
نرمافزارهای رفرنسدهی
نرمافزارهایی مانند Mendeley, Zotero یا EndNote به شما کمک میکنند تا منابع خود را به صورت سازمانیافته مدیریت کرده و به راحتی citations و bibliography را با فرمتهای مختلف تولید کنید. این ابزارها از بروز اشتباه در نحوه ارجاع دهی منابع جلوگیری میکنند.
الگوها و نمونه پروپوزالها
مطالعه نمونه پروپوزالهای موفق در حوزه تخصصی شما میتواند الهامبخش باشد و ساختار و محتوای مورد انتظار را به شما نشان دهد. بسیاری از دانشگاهها و مؤسسات، الگوهای خاص خود را برای نگارش پروپوزال ارائه میدهند که باید به آنها پایبند باشید.
سوالات متداول (FAQ) در پروپوزال نویسی مهندسی
1. طول استاندارد یک پروپوزال مهندسی چقدر است؟
طول پروپوزال بستگی به نوع پروژه (دانشگاهی یا صنعتی)، سطح (کارشناسی ارشد، دکترا یا پروژه تحقیقاتی بزرگ) و الزامات نهاد مربوطه دارد. معمولاً برای پروپوزالهای پایاننامه ارشد بین 10 تا 20 صفحه و برای پروژههای دکترا یا صنعتی ممکن است بین 20 تا 50 صفحه (بدون احتساب ضمائم) متغیر باشد. همیشه دستورالعملهای خاص نهاد مربوطه را مطالعه کنید.
2. چقدر زمان برای نگارش یک پروپوزال نیاز است؟
زمان لازم برای نگارش پروپوزال بسیار متغیر است. برای یک پروپوزال دانشگاهی، این فرآیند میتواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد، به خصوص اگر شامل تحقیق عمیق، جمعآوری دادههای اولیه و چندین مرحله بازنگری باشد. بخش عمده زمان صرف تحقیق و تدوین ایدهها میشود، نه صرفاً نگارش.
3. آیا میتوانم از پروپوزالهای قبلی به عنوان الگو استفاده کنم؟
بله، مطالعه نمونه پروپوزالهای موفق در حوزه خودتان میتواند بسیار مفید باشد. آنها میتوانند به شما در درک ساختار، لحن و سطح جزئیات مورد نیاز کمک کنند. با این حال، هرگز محتوای پروپوزالهای دیگران را کپی نکنید. ایدهها و جزئیات باید کاملاً اصیل و مربوط به پروژه شما باشند.
4. چگونه میتوانم مطمئن شوم که پروپوزالم نوآورانه است؟
برای اطمینان از نوآورانه بودن پروپوزال، باید یک مرور ادبیات جامع انجام دهید تا شکافهای موجود در دانش یا تکنولوژی فعلی را شناسایی کنید. پروژه شما باید به یکی از این شکافها پاسخ دهد. حتی اگر بر روی یک موضوع شناخته شده کار میکنید، نشان دهید که رویکرد، روششناسی یا کاربردهای نتایج شما جدید و متفاوت هستند. مشورت با متخصصین و اساتید کلیدی است.
5. اگر پروپوزال من رد شد، چه باید بکنم؟
رد شدن پروپوزال میتواند دلسردکننده باشد، اما نباید ناامید شد. بازخوردها و نظرات داوران را به دقت مطالعه کنید. اغلب این نظرات شامل پیشنهاداتی برای بهبود هستند. با استاد راهنما یا مشاور خود صحبت کنید، تغییرات لازم را اعمال کرده و دوباره پروپوزال را ارسال کنید. این یک فرآیند یادگیری است.
نتیجهگیری
پروپوزال نویسی مهندسی، بیش از یک تکلیف، یک هنر و علم است. این فرآیند، فرصتی برای سازماندهی افکار، نمایش توانمندیهای علمی و فنی، و متقاعد ساختن دیگران به ارزش ایدههای شماست. یک پروپوزال موفق، نه تنها مسیر یک پروژه را روشن میکند، بلکه به عنوان سندی قوی، شانس شما را برای جذب حمایتهای لازم و به ثمر رساندن تلاشهایتان افزایش میدهد. با رعایت اصول نگارشی، درک عمیق از مسئله، طراحی یک روششناسی مستدل و توجه به جزئیات، میتوانید پروپوزالی ارائه دهید که نه تنها مورد تأیید قرار گیرد، بلکه چراغ راهی برای موفقیتهای بعدی شما باشد. در این مسیر، خدمات پایان نامه و مشاوره تخصصی میتواند مکمل تلاشهای شما باشد و به شما در تدوین یک پروپوزال بینقص یاری رساند.
آیا در نگارش پروپوزال مهندسی خود به کمک نیاز دارید؟
موسسه انجام پایان نامه سما با تیمی از متخصصین مجرب مهندسی، آماده ارائه مشاوره و خدمات تخصصی در تمامی مراحل نگارش پروپوزال و پایاننامه شماست.
**نکات برای پیادهسازی در ویرایشگر بلوک:**
* **هدینگها (H1, H2, H3, H4):** از تگهای استاندارد `
`, `
`, `
`, `
` استفاده شده و استایلهای `font-size`, `font-weight`, و `color` به صورت inline CSS برای هر هدینگ مشخص شده است. این استایلها را میتوانید در CSS کلی سایت خود تنظیم کنید تا ظاهر یکپارچهتری داشته باشید.
* **اینفوگرافیک:** از یک ساختار `div` با استایلهای پسزمینه و باکسشدو برای شبیهسازی ظاهری شبیه به اینفوگرافیک استفاده شده است. هر بخش آن نیز در یک `div` جداگانه با `border-left` رنگی قرار گرفته است. این ساختار برای ریسپانسیو بودن نیز طراحی شده است.
* **جدول:** از تگ `
`, `
` استفاده شده و استایلهای `font-size`, `font-weight`, و `color` به صورت inline CSS برای هر هدینگ مشخص شده است. این استایلها را میتوانید در CSS کلی سایت خود تنظیم کنید تا ظاهر یکپارچهتری داشته باشید.
* **اینفوگرافیک:** از یک ساختار `div` با استایلهای پسزمینه و باکسشدو برای شبیهسازی ظاهری شبیه به اینفوگرافیک استفاده شده است. هر بخش آن نیز در یک `div` جداگانه با `border-left` رنگی قرار گرفته است. این ساختار برای ریسپانسیو بودن نیز طراحی شده است.
* **جدول:** از تگ `
* **اینفوگرافیک:** از یک ساختار `div` با استایلهای پسزمینه و باکسشدو برای شبیهسازی ظاهری شبیه به اینفوگرافیک استفاده شده است. هر بخش آن نیز در یک `div` جداگانه با `border-left` رنگی قرار گرفته است. این ساختار برای ریسپانسیو بودن نیز طراحی شده است.
* **جدول:** از تگ `